# Dây tết chèn bị rò, cháy dây: nguyên nhân và cách xử lý

> Dây tết chèn bị rò hay cháy dây: bảng 14 triệu chứng, nguyên nhân, cách xử lý; mức rò cho phép 5 ml/phút mỗi 25mm trục, trục đảo quá 0,127mm.

- URL gốc: https://daytetchen.net/kien-thuc/day-tet-chen-bi-ro-chay-day/
- Cập nhật: 2026-10-15
- Nguồn: Dây tết chèn (https://daytetchen.net/)

Dây tết chèn bị rò là khi lượng chất lỏng chảy qua hộp chèn vượt mức hãng cho phép, khoảng 5 ml/phút cho mỗi 25mm đường kính trục theo AESSEAL. Rò quá ít cũng là lỗi: dây cần một màng chất lỏng để bôi trơn và tản nhiệt, nên siết cho hết rò sẽ làm dây cháy theo Garlock. Triệu chứng chia thành ba nhóm: rò quá nhiều, rò quá ít và cháy dây, hỏng trục và dây.

![Dây tết chèn bị rò khi đầu dây cotton tưa sợi, lõi xơ lộ ra ở mặt cắt](https://daytetchen.net/wp-content/uploads/2026/10/day-tet-chen-bi-ro-khi-dau-day-cotton-tua-soi-loi-xo-lo-ra-o-1024x768.jpg)

Đầu dây tưa sợi làm vòng dây không khít trong hộp chèn.

![Dây tết chèn bị rò do mặt cắt dây PTFE xổ sợi, cầm trên tay nhìn cận](https://daytetchen.net/wp-content/uploads/2026/10/day-tet-chen-bi-ro-do-mat-cat-day-ptfe-xo-soi-cam-tren-tay-n-1024x768.jpg)

Mặt cắt dây bị xổ sợi khiến hai đầu vòng không áp sát nhau.

![Dây tết chèn bị rò cần xem mặt cắt: đầu dây PTFE đen vuông cạnh, sợi bện chặt](https://daytetchen.net/wp-content/uploads/2026/10/day-tet-chen-bi-ro-can-xem-mat-cat-dau-day-ptfe-den-vuong-ca-1024x768.jpg)

Mặt cắt vuông, sợi chặt là dấu hiệu dây còn tốt.

![Dây tết chèn bị rò hay không còn tuỳ bề mặt sợi: dây aramid vàng bện đều, mặt bóng](https://daytetchen.net/wp-content/uploads/2026/10/day-tet-chen-bi-ro-hay-khong-con-tuy-be-mat-soi-day-aramid-v-1024x768.jpg)

Bề mặt bện đều giúp dây ôm trục mà không cào xước.

![Dây tết chèn bị rò khi lớp graphite bong: cuộn dây xám bạc có đầu dây xổ sợi](https://daytetchen.net/wp-content/uploads/2026/10/day-tet-chen-bi-ro-khi-lop-graphite-bong-cuon-day-xam-bac-co.jpg)

Đầu dây xổ sợi cần cắt bỏ trước khi làm vòng mới.

![Dây tết chèn bị rò do dây cứng: gập dây PTFE đen hình chữ U để thử độ dẻo](https://daytetchen.net/wp-content/uploads/2026/10/day-tet-chen-bi-ro-do-day-cung-gap-day-ptfe-den-hinh-chu-u-d-1024x768.jpg)

Dây còn dẻo khi gập không nứt hay bong lớp ngoài.

## Mức rò cho phép khi dây tết chèn bị rò trên bơm ly tâm

Mức rò chấp nhận được tính theo đường kính trục chứ không có một con số chung cho mọi bơm. AESSEAL cho 5 ml/phút mỗi 25mm trục, SEPCO cho 8 đến 12 giọt/phút mỗi inch trục khi bơm đã ổn định. Hai cách tính cho ra mức gần nhau ở mọi cỡ trục.

- **Trục 25mm:** 5 ml/phút, tương đương 8 đến 12 giọt/phút.
- **Trục 50mm:** 10 ml/phút, tương đương 16 đến 24 giọt/phút.
- **Trục 75mm:** 15 ml/phút, tương đương 24 đến 35 giọt/phút.
- **Trục 100mm:** 20 ml/phút, tương đương 31 đến 47 giọt/phút.

Mức của AESSEAL được phép cao hơn khi ống lót nhám, trục đảo hoặc tải nhiệt lớn. Số giọt phụ thuộc độ nhớt chất bơm, vì vậy nên hứng bằng cốc chia vạch và đọc theo ml. Riêng mã 1830 của Chesterton ghi 100 đến 200 giọt/phút lúc chạy rà, về khoảng 20 đến 60 giọt/phút khi vận hành; hai số này chỉ đúng cho mã đó.

## Bảng triệu chứng, nguyên nhân và cách xử lý khi dây tết chèn bị rò

Bảng dưới có 14 triệu chứng, xếp theo ba nhóm: rò quá nhiều, rò quá ít và cháy dây, hỏng trục và dây. Mỗi dòng ghi nguyên nhân thường gặp, cách xử lý và hãng đưa ra hướng dẫn đó.

| Triệu chứng | Nhóm | Nguyên nhân thường gặp | Cách xử lý | Theo hướng dẫn của |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Rò thành dòng ngay sau khi lắp** | Rò quá nhiều | Mối nối các vòng thẳng hàng, vòng cắt ngắn hở mối | Cắt lại vòng theo chiều dài tính, so le mối nối ít nhất 90 độ | Garlock, AESSEAL |
| **Siết nhiều vẫn rò** | Rò quá nhiều | Ép cả bộ một lần, vòng đáy thiếu nén | Lắp lại, ép riêng từng vòng, ít nhất 2 vòng đáy | AESSEAL |
| **Dây lòi qua khe nắp ép hoặc đáy hộp** | Rò quá nhiều | Ép đùn: khe vượt 1% cạnh dây (bơm piston), 2% (van), 5% (bơm, máy khuấy) | Thêm vòng chặn dày 3mm ở đầu và cuối bộ dây, hoặc dây có lưới kim loại cho ty van | AESSEAL |
| **Van nóng rò sau khi nguội** | Rò quá nhiều | Dây PTFE giãn nở gấp 11 lần graphite, ép đùn qua khe, nguội không co về | Đổi sang dây graphite cho van nóng | AESSEAL |
| **Van trên 300 độ C rò dần, dây lún** | Rò quá nhiều | Dây graphite mất thể tích ở nhiệt cao | Siết bù nắp ép; bỏ qua thì bộ dây có thể bị thổi bung | AESSEAL |
| **Dừng máy rồi chạy lại thì rò bung** | Rò quá nhiều | Dây nguội co, đai ốc lỏng, bộ dây rời đáy hộp | Kiểm đai ốc còn siết tay trước khi chạy lại | AESSEAL |
| **Rò mất kiểm soát sau khi nới đai ốc** | Rò quá nhiều | Nới khi bơm còn áp: vòng bị đẩy khỏi đáy, lệch vòng đèn lồng | Không nới khi còn áp; dừng bơm, lắp lại bộ dây | AESSEAL |
| **Hộp chèn nóng, không rò, bốc khói** | Rò quá ít, cháy dây | Siết hết rò, mất màng chất lỏng bôi trơn | Nới về siết tay, chạy rà lại, siết 1/6 vòng mỗi 5 đến 10 phút | Garlock, AESSEAL |
| **Dây chai cứng, không chỉnh được nữa** | Rò quá ít, cháy dây | Siết quá nhanh hoặc siết quá tay khi khởi động lại | Thay bộ dây mới | AESSEAL |
| **Nóng một phía nắp ép** | Rò quá ít, cháy dây | Nắp ép chạm trục hoặc siết lệch hai bên | Dùng thước lá kiểm khe nắp ép, siết đều hai bên | Chesterton, AESSEAL |
| **Dây khô nóng dù lực siết đúng** | Rò quá ít, cháy dây | Mất nước xả hoặc vòng đèn lồng không nằm dưới lỗ xả | Kiểm nước xả sạch, áp cao hơn hộp chèn 1,0 đến 2,1 bar; dò lại vị trí vòng đèn lồng | SEPCO, Garlock, AESSEAL |
| **Trục có rãnh mòn ở vùng dây** | Hỏng trục và dây | Rãnh sâu hơn 0,25mm; ống lót inox mềm dưới HRC25 gặp chất mài mòn | Sửa trục hoặc thay ống lót tôi cứng trước khi lắp dây mới | SEPCO, AESSEAL |
| **Rò theo nhịp quay, dây mòn lệch một phía** | Hỏng trục và dây | Trục đảo quá 0,127mm (Garlock) hoặc quá 0,05mm (SEPCO), ổ đỡ kém | Sửa ổ đỡ, chỉnh đồng tâm trục trước khi thay dây | Garlock, SEPCO |
| **Sợi dây mủn, đứt sau thời gian ngắn** | Hỏng trục và dây | Chất oxy hoá mạnh: axit nitric, oleum, nước cường toan, NaOCl trên 5% | Chọn lại loại dây theo bảng tương thích hoá chất của hãng | Garlock |

Đọc bảng từ trên xuống: loại trừ nguyên nhân lắp đặt trước, rồi mới nghĩ tới đổi loại dây.

## Dây tết chèn bị rò nhiều: đọc vòng dây cũ để tìm nguyên nhân

Vòng dây cũ cho biết vì sao hộp chèn rò. AESSEAL dặn đánh dấu từng vòng khi tháo, vòng 1 một vết, vòng 2 hai vết, rồi đối chiếu vết hỏng: ép đùn, cháy, mòn, co ngót hoặc nén không đều. Thứ tự đặt các vòng vào hộp được mô tả ở bài về [cách lắp dây tết chèn](https://daytetchen.net/kien-thuc/cach-lap-day-tet-chen/).

Ép đùn xảy ra khi khe hở vượt 1% cạnh dây ở bơm piston, 2% ở van, 5% ở bơm và máy khuấy; khi đó thêm vòng chặn dày 3mm ở hai đầu bộ dây. Ép cả bộ một lần khiến vòng đáy thiếu nén, nên siết nhiều vẫn rò. Với van nóng, dây PTFE giãn nở gấp 11 lần graphite, bị ép qua khe và nguội không co về. Van trên 300 độ C dùng dây graphite thì dây mất thể tích, phải siết bù. Sau khi dừng máy, dây nguội co lại làm đai ốc lỏng và bộ dây rời đáy hộp, nên kiểm đai ốc bằng tay trước khi chạy lại.

## Dây tết chèn bị rò quá ít và cháy: siết quá tay, mất nước xả

Hộp chèn khô và nóng là dấu hiệu dây thiếu màng chất lỏng. Garlock ghi rõ việc chặn hết rò lúc khởi động làm dây cháy. AESSEAL bổ sung: siết quá nhanh phá màng chất lỏng giữa dây và trục, giảm tuổi thọ dây.

Khi siết quá tay lúc chạy lại, dây quá nhiệt, chai cứng và không chỉnh được nữa, chỉ còn cách thay bộ mới. Chesterton chỉ ra một nguồn nhiệt khác: nắp ép chạm trục, kiểm bằng thước lá. SEPCO đặt giới hạn nhiệt dây không quá 27,8 độ C trên nhiệt độ chất bơm, và nước xả sạch phải có áp cao hơn áp hộp chèn 1,0 đến 2,1 bar. Bề mặt nhám, áp cao, trục quay nhanh và chạy khô đều làm nhiệt ma sát tăng theo AESSEAL.

## Dây tết chèn bị rò do trục mòn rãnh, trục đảo: sửa trục trước khi thay dây

Độ đảo trục bơm (TIR) không quá 0,127mm theo Garlock, và trục cùng ống lót không được có vết xước dọc. SEPCO đặt yêu cầu chặt hơn, dưới 0,05mm, đồng thời cho biết rãnh mòn sâu hơn 0,25mm làm dây mới mòn nhanh.

Vật liệu ống lót cũng quyết định tuổi thọ dây. Ống lót inox thường dưới HRC25 theo AESSEAL, còn chất kết tinh hoặc mài mòn cần ống lót tôi cứng. Dây aramid đòi trục tối thiểu 60 HRC theo Sealquip, trong khi dây tẩm PTFE AESSEAL 290 chỉ cần HRC 35. Thay sang dây cứng hơn mà giữ nguyên ống lót mềm thì trục mòn nhanh hơn. Khi rò kéo dài dù trục và dây đã đúng, cần cân nhắc đổi kiểu làm kín, như phân tích ở bài [dây tết chèn hay phớt cơ khí](https://daytetchen.net/kien-thuc/day-tet-chen-hay-phot-co-khi/).

## Sai lầm thường gặp khi xử lý dây tết chèn bị rò

Năm thao tác dưới đây thường biến một hộp chèn rò nhẹ thành hỏng hẳn.

- **Siết tới hết rò:** dây cháy theo Garlock; mục tiêu là mức rò tính theo đường kính trục.
- **Nới đai ốc lúc bơm còn áp:** vòng bị đẩy khỏi đáy, lệch vòng đèn lồng, mất nước xả theo AESSEAL.
- **Siết dồn một lần:** AESSEAL chỉ siết 1/6 vòng mỗi 5 đến 10 phút, sau 20 phút chạy.
- **Thay dây mà không đo trục:** trục đảo hơn 0,127mm hoặc rãnh hơn 0,25mm thì dây mới cũng rò.
- **Dùng dây graphite cho chất oxy hoá mạnh:** Garlock liệt kê axit nitric, oleum, nước cường toan và NaOCl trên 5%.

## Dây tết chèn bị rò cần thay bộ mới: gửi gì để đặt đúng cỡ và đúng loại

Đặt đúng bộ dây thay cần các số đo của hộp chèn và điều kiện chạy. Gửi qua Zalo: đường kính trục, đường kính lòng hộp chèn, độ sâu hộp, số vòng dây cũ, ảnh các vòng dây cũ đã đánh dấu thứ tự, môi chất, nhiệt độ và tốc độ quay. Cạnh dây tính bằng (Ø hộp trừ Ø trục) chia 2, đối chiếu thêm với [bảng tra cỡ dây tết chèn](https://daytetchen.net/kien-thuc/bang-tra-co-day-tet-chen-theo-truc/).

Kho cắt sẵn bộ vòng theo số đo hoặc bán theo mét, hộp 10 kg, trong nhóm [dây tết chèn](https://daytetchen.net/day-tet-chen/). Van nóng rò do PTFE ép đùn nên xem [dây tết chèn graphite](https://daytetchen.net/san-pham/day-tet-chen-graphite/); bơm hoá chất xem [dây tết chèn PTFE graphite](https://daytetchen.net/san-pham/day-tet-chen-ptfe-graphite/).

## Câu hỏi thường gặp về dây tết chèn bị rò

### Dây tết chèn rò bao nhiêu là bình thường?

5 ml/phút cho mỗi 25mm đường kính trục theo AESSEAL. SEPCO ghi 8 đến 12 giọt/phút cho mỗi inch trục khi bơm đã ổn định.

### Siết dây tết chèn tới khi hết rò có được không?

Không. Garlock ghi việc chặn hết rò làm dây cháy, vì dây mất màng chất lỏng bôi trơn.

### Vì sao dây tết chèn bị chai cứng?

Siết quá nhanh hoặc quá tay làm mất màng chất lỏng, dây quá nhiệt rồi chai. Dây đã chai không chỉnh lại được, AESSEAL khuyên thay bộ mới.

### Trục mòn bao nhiêu thì phải sửa trước khi thay dây?

Rãnh sâu hơn 0,25mm thì dây mới mòn nhanh theo SEPCO. Độ đảo trục không quá 0,127mm theo Garlock.